Wijnetiquette en imago: wat is fatsoenlijk?

Het genieten van wijn hoeft zeker geen formele oefening te zijn. Uiteindelijk is wijn gemaakt om genuttigd te worden. De franse wijnboer, met paarse handen van de druivenoogst, schenkt een flinke slok eigen wijn in een Duralex waterglas en drinkt hem in een keer op. Hij snijdt nooit zijn baguette met een mes maar breekt liever een stuk af. Is dit vulgaire? Wat maakt het hem uit! De wijze boer is niet pretentieus, hij is een levensgenieter. Voor hem is wijn een dagelijkse realiteit, geen heilige mysterie. In elk geval is hij meestal te druk met 1001 taken die zijn wijngaard met zich meebrengt om te kunnen overpeinzen of de Riedel als wijnglas degelijker is dan de Schot-Zwiesel.

Maar in de ‘formele’ wijnwereld waar veel geld wordt besteed, is dat wel anders. Afgelopen zomer was ik in de Bordeaux op vakantie. Zonder van te voren afspraken te maken reed ik mijn oude Renault 5 bij de chateau’s langs met de vraag of men tijd had een rondleiding te geven. In de meeste gevallen was dit geen probleem, wat voor Lynch-Bages en Cantemerle opmerkelijk was. Echter,  bij Chateau Latour wierp de portier een blik op mijn oude bak en werd ik beleefd afgewezen. Op hetzelfde moment kwam een Duitser in pak, in een splinter-nieuwe Audi aan en als een wonder ging het hek voor hem ogenblikkelijk open. Dit heeft misschien minder met etiquette te maken maar meer met het inschatten van wie geld heeft en wie niet. Het voelde in elk geval alsof ik in een pak van het Leger des Heils naar een formeel sjiek etentje was gegaan.

In de formele wijnwereld is imago heel belangrijk. Bij Chateau Cantemerle deed onze gastvrouw haar beklag over de franse supermarktketen J. Leclerc: “Ze hebben Chateau Cantemerle voor €20 in de aanbieding gegooid, bijna de kostprijs van deze wijn. Dat is heel gunstig voor de consument,” vertrouwde ze me, “maar slecht voor de imago van een Grand Cru Classé.”

Ik begrijp het. Imago is belangrijk. Denk aan de fatsoenlijke Bourgondische Chevalier met z’n ‘tastevin,’ de tafel met een witte doek bedekt en waar zelfs het kleinste voorgerecht een kunstwerk is. De zwaan van ijs die langzaam in de middagzon wegsmelt. “Wie in Nederland,” dacht ik, “heeft dit soort elegantie, smaak en kennis? Dit soort geld?” En natuurlijk dacht ik meteen aan onze koningin. Zij, het koninklijk huis, is de vertegenwoordiging van alles wat in een land fatsoenlijk zou moeten zijn. Toch?

zzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzBeatrix775

Dus vraag ik me bij het Huis van Oranje af: wat voor wijnen drinken zij? Hoeveel mag het kosten? Ik herinner me een anecdote van mijn leraar: Prins Bernhard dronk het liefst Corton-Charlemagne van Louis Latour maar schonk Marqués de Cáceres voor zijn gasten. En dat is terecht. Je mag nooit met de kroonprins op dezelfde bank zitten.

Maar stel je voor dat je uitgenodigd bent om een glas wijn met de koningin te drinken. Wat is het juiste wijnetiquette? Zie hiervoor de bovenstaande foto. De Estse president Toomas Ilves doet het goed. Zijn postuur is correct als hij buigt terwijl hij in de ogen van de koningin kijkt: hij geeft haar zijn totale aandacht. Ook belangrijk is dat hij het wijnglas bij de steel houdt zodat hij geen vingerafdrukken op het glas achterlaat. Ook weet hij dat als je een koude glas witte wijn bij de bol vasthoudt je de wijn opwarmt. Maar het belangrijkste van alles is, hij weet dat het vasthouden van een wijnglas bij de bol niet elegant is.

Dit alles weet Toomas Ilves. Maar wat doet onze koningin? Goeie God! Is dit een formele staatsdiner of een borrel in de kroeg? Is het mogelijk dat Koningin Beatrix niet goed in de wereld van wijnetiquette is opgeleid? Ik betwijfel het. Ik denk eerder dat in een wereld waar alles perfect moet zijn, zelfs een koningin wil soms gewoon een levensgenieter zijn.

P.S.: Na mijn laatste bezoek naar Frankrijk heeft mijn oude Renault 5 het uiteindelijk opgegeven. Ik heb hem voor een jongere VW Polo moeten vervangen, hoewel hij voor het bezoeken van Franse wijngaarden mijn voorkeur krijgt, fatsoenlijk of niet.

This entry was posted in Articles. Bookmark the permalink.